Nieuws

Orthomoleculaire nieuwspagina

Ketogeen dieet wel of niet?

25/05/2019
Louisette Blikkenhorst

Reactie op artikel “ Ketogene dieet is populair: Goed idee om koolhydraat-arm te eten?” op NU.nl d.d. 24-05-2019 door MBOG lid Louisette Blikkenhorst.

Is het een goed idee om koolhydraat-arm te eten?

Ja, zegt orthomoleculair therapeut Louisette Blikkenhorst. Het ketogeen dieet is inderdaad populair. Het is jammer dat het gezien wordt als de nieuwste dieet-hype. Dit doet het geen eer aan. Een ketogeen dieet wordt gezien als snelle manier om vet te verbranden en kilo’s kwijt te raken. Dit effect heeft het vaak in eerste instantie wel maar is niet het belangrijkste doel. Een ketogeen dieet levert veel meer op, vooral voor de gezondheid.

Het ketogeen dieet werd bijna 100 jaar geleden al ingezet voor kinderen met epilepsie die niet reageerden op medicatie. Bij dit medische ketogeen dieet werd soms met wel 90% vet per dag gewerkt. Dit maakte het moeilijk uit te voeren. Het moderne ketogeen dieet hanteert 60%-75% dagelijkse vetinname waardoor er meer ruimte is voor eiwitten en koolhydraten. Dit maakt het een stuk makkelijker en smakelijker. Als je dit goed doet dan is het prima vol te houden.

Waar gaat het dan wel om?

Ik ben het eens met Trudy Voortman dat het langdurig schrappen van zetmeelrijke groenten en fruit geen goed idee is. In bepaalde mate en frequentie kun je die best eten. Het schrappen van ongezonde koolhydraten zoals witbrood, koek, snoep en zoete drankjes is altijd een goed idee. En de balans tussen energie inname en verbruik in de gaten houden is inderdaad essentieel als je wilt afvallen. Tenslotte kan het ketogeen dieet ook ingezet worden als je juist wilt aankomen. Dan is het een kwestie van meer eten.

Toch lees ik een aantal punten in het artikel waar ik me niet in kan vinden. Er blijkt uit dat ook wetenschappers vaak nog werken met oude kennis. In de afgelopen jaren is veel onderzoek gedaan naar het ketogeen dieet door wetenschappers zoals Professor Tim Noakes van de Universiteit van Kaapstad, dr. Stephen Phinney van de Universiteit van Californië en dr. Jeff Volek van de Universiteit van Ohio. Daaruit blijkt dat de mens prima functioneert op een dieet wat arm is aan koolhydraten en rijk aan gezonde vetten. Het kan zelfs therapeutisch worden ingezet bij diverse ziektebeelden.

Oorspronkelijke energiehuishouding
Van oorsprong kon de mens geruime tijd zonder koolhydraten omdat er dan moeiteloos van glucose naar vetverbranding overgeschakeld werd. Vet werd als eerste brandstof gebruikt en koolhydraten (glucose) pas als het in de voeding aanwezig was, of als er een situatie in het lichaam ontstond die daarom vraagt. Denk aan ziekte, intensieve inspanning of stress.

Als je niet meer goed kunt overschakelen naar vetverbranding dan wordt je beverig en chagrijnig omdat je glucose tekort hebt. Wanneer je lichaam zelf brandstof kan leveren dan heb je daar geen last meer van en kan je gerust een halve dag zonder eten, of langer zelfs. Dit kan je weer leren.

In het lichaam zijn zeker 3 mechanismes om glucose vrij te maken bij tekort en maar 1 om het op te bergen bij teveel. We kunnen dus makkelijk zonder grote hoeveelheden koolhydraten. Nu wij als moderne mens zoveel koolhydraten eten, ook de zogenaamd gezonde koolhydraten uit granen, peulvruchten en aardappels, zien we allerlei gezondheidsproblemen en chronische ziektebeelden ontstaan. Ons systeem is daar niet voor bedoeld. We komen ook nauwelijks nog in de vetverbranding.

Metabole flexibiliteit
Een goed geformuleerd ketogeen dieet bevat ook volop groentes en in beperkte mate fruit. Het is zeker niet zo dat je volop room, kaas, spek en vet kunt eten. Het zorgt ervoor dat het lichaam weer leert om vetten als brandstof te gebruiken en pas naar glucose over te schakelen als dat nodig is. Zo’n dieet kan je zien als een ‘trainingsperdiode’. In die periode zie je dat mensen al vaak flink afvallen en gezondheidsverbeteringen zien. Het is echter niet nodig om heel lang streng ketogeen te blijven eten. Als het lichaam eenmaal de switch in energiehuishouding heeft gemaakt kun je meestal weer wat meer koolhydraten gaan eten. Dit omdat je insulinegevoeligheid is verbeterd en glucose beter verwerkt kan worden.
Ik zie dat mensen die deze switch gemaakt hebben makkelijker kunnen schakelen tussen het verbranden van vetten en glucose. Dit noemen we ‘metabole flexibiliteit’. Wanneer dat bereikt is kunnen gemakkelijker vetten verbrandt worden en ketonen geproduceerd wat veel gezondheidsvoordelen oplevert.

Ketogene voeding is voeding die het mogelijk maakt om ketonen te produceren. Hoe beter je lichaam daarop ingespeeld is hoe flexibeler het daarmee omgaat. Iemand kan dan de ene dag een fruitsalade eten, of zetmeelrijke voeding en de volgende dag na het overslaan van het ontbijt weer in ketose zijn. Je bereikt dan makkelijker een ketogene status. En dat is uiteindelijk het doel van een ketogene leefstijl.

Diabetes
De stelling dat gewichtsverlies een positief effect heeft op de suikerstofwisseling moet andersom. Door het verbeteren van de suikerstofwisseling verbruik je vet en reguleer je diabetes. Bij een te hoge bloedsuikerspiegel komt insuline vrij en die remt vetverbranding. Het is logische dat minder koolhydraten eten zorgt voor minder insuline en dus gewichtsverlies.

De uitspraak dat ketose gevaarlijk kan zijn voor diabetespatiënten is niet waar. Hier wordt ketose verward met ketoacidose. Bij nutritionele ketose is de bloedwaarde van ketonen 0,5-2 mmol/L. Bij ketose door verhongering wordt hooguit 10 mmol/L bereikt. Van ketoacidose is pas sprake bij meer dan 20 mmol/L. Dit komt alleen voor bij patiënten met diabetes type 1 of vergevorderde diabetes type 2 die hiervoor insuline moeten gebruiken. Voor alle andere mensen is ketose zeer veilig.

Professionele begeleiding
Ik raad wel aan om bij het starten van een ketogeen dieet professionele begeleiding te zoeken. Zeker als er sprake is van gezondheidsklachten. Op zich is het helemaal niet moeilijk om in ketose te komen en er positieve effecten van te merken. Maar het omvormen van het dieet naar een leefstijl wat langdurig gezondheidsverbeteringen oplevert is vaak lastiger zonder de juiste kennis.

Hiervoor kun je terecht bij o.a. een orthomoleculair therapeut met kennis en ervaring met het ketogeen dieet. Informatie is verkrijgbaar bij de MBOG.

Louisette Blikkenhorst is orthomoleculair therapeut. Daarnaast is zij gecertificeerd Banting Coach en ketogeen specialist.
Banting is een ketogene leefstijl die tot doel heeft de energiehuishouding weer op vetten te laten werken en de flexibiliteit te vergroten. Met deze methode heb je jarenlang plezier van een betere gezondheid, meer energie en een goed gewicht.

Weten wat je kunt eten? Download dan de gratis Banting Lijsten op www.bantingnederland.nl.

« Terug naar nieuwsoverzicht