Hart- en Vaatziekten

Voedingsadviezen en behandelingen

De verzamelnaam hart- en vaatziekten slaat op aandoeningen die te maken hebben met het hart en de bloedsomloop. De belangrijkste hiervan zijn het hartinfarct, het herseninfarct, de etalagebenen en hoge bloeddruk. Binnen de groep van hart- en vaatziekten zijn het hartinfarct en de beroerte de belangrijkste doodsoorzaken. Samen veroorzaken zij meer dan de helft van alle sterfte aan hart- en vaatziekten.

Leeftijd

De kans om aan hart- en vaatziekten te overlijden neemt sterk toe met het stijgen van de leeftijd. Sinds 1972 is de (voor de leeftijd gecorrigeerde) sterfte aan hart- en vaatziekten flink gedaald, met circa 44%. De sterfte daalde in alle leeftijdsklassen. Het aantal ziekenhuisopnamen voor hart- en vaatziekten nam in dezelfde periode echter toe met 53%. Deze stijging deed zich vooral voor bij personen van 65 jaar en ouder. De toegenomen behandelingsmogelijkheden hebben geleid tot een langere overleving van patiënten met een hartziekte, maar ook tot een toename van het aantal ziekenhuisopnamen. De dalende sterfte is het gevolg van de medische en technologische vooruitgang in de behandeling en nazorg van patiënten met hart- en vaatziekten en van de groeiende belangstelling voor een gezonde leefstijl, onder andere resulterend ineen daling van het aantal rokende mannen en een daling in de consumptie van verzadigd vet.

Ischemische hartziekten en andere hart- en vaatziekten

Hart- en vaatziekten zijn te verdelen in ischemische hartziekten en andere hart- en vaatziekten. Ischemische hartziekten worden gekenmerkt door een belemmering van de bloedtoevoer. Een belemmering ontstaat door vaatkramp, trombose, embolie of arteriosclerose(slagaderverkalking). Ischemie van het hart kan onder andere leiden tot angina pectoris (pijn op de borst) of tot een hartinfarct waarbij een gedeelte van de hartspier afsterft. Wanneer de bloedvaten in de hersenen worden afgesloten kan een cerebro vasculair accident (CVA) ontstaan. Van de CVA’s ontstaan 90% door een belemmering van de bloedstroom, de overige 10% betreft hersenbloedingen.

Een belemmering van de bloedstroom naar de benen leidt tot het ontstaan van etalagebenen (claudicatio intermittens) of erger, tot het afsterven van een deel van het been. Onder de andere hart- en vaatziekten verstaat men: reumatische hartziekten, aangeboren hart- en vaatziekten en hoge bloeddruk. Hiervan komt hoge bloeddruk (hypertensie) het meest voor.

Risicofactoren

De belangrijkste risicofactoren voor ischemische hart- en vaatziekten zijn: een afwijkend cholesterol-metabolisme, roken, onvoldoende lichaamsbeweging, mannelijk geslacht, overgewicht, suikerziekte, verkeerde voeding met een overmaat aan verzadigd vet en suiker en een tekort aan nutriënten zoals vitamine C, E, B6, foliumzuur, B12, selenium, magnesium en essentiële vetten, een verhoogde homocysteinewaarde, een verhoogde lipoproteine(a)waarde, een trage schildklierwerking en overmatige spanning of stress. In sommige gevallen van ischemische hart en vaatziekten spelen zware metalen zoals ijzer,lood en kwik een rol. Verder kan een genetische aanleg een rol spelen in het ontstaan van hart- en vaatziekten.

Vrijwel al deze risicofactoren, met uitzondering van de genetische aanleg en het mannelijk geslacht, zijn te behandelen of te voorkomen. Start hier dus mee voor het te laat is.
Adviezen ter preventie van ischemische hart- en vaatziekten en hoge bloeddruk.

Eet met mate

Gebruik wel veel producten die rijk zijn aan belangrijke voedingsstoffen:

  • Veel groenten en fruit, vooral rauw;
  • Veel goede vetten zoals in vette vis, plantaardige oliën, noten en zaden.
  • Vette vissoorten zijn zalm, makreel, haring, bokking, sprot en sardientjes.
  • Goede plantaardige oliën zijn olijf-, lijnzaad-, koolzaad- en sojaolie.
  • - Beperk juist het gebruik van verzadigde vetten zoals in de meeste margarines, vlees, kaas, koekjes, cake, snoep, frituria, chips, etc. ;
  • Veel uien en knoflook;
  • Eén of twee glazen rode wijn per dag;
  • Weinig geraffineerde suiker. Ook het op steeds grotere schaal toegepaste fructose heeft een nadelige werking op hart en bloedvaten;
  • Een ruime hoeveelheid vezels uit groenten, fruit, volkoren producten en zaden;
  • Regelmatig sojaproducten zoals tofu, tempeh, sojaburgers, sojamelk, sojayogurt, sojavla, sojapoeder etc.;
  • Magere zure zuivelproducten met levende melkzuurbacteriën, bijvoorbeeld biogardeyogurt of kwark;
  • Regelmatig zilvervliesrijst.

Gebruik als aanvulling op de voeding voedingssupplementen

Uit de wetenschappelijke literatuur blijkt dat extra vitamines, mineralen en andere nutriënten in de vorm van voedingssupplementen meer bescherming bieden tegen het ontstaan van hart- en vaatziekten dan met alleen gezonde voeding kan worden bereikt. Vitamine E is bijvoorbeeld in staat om het aantal eerste hartinfarcten met ruim 40% te verlagen. Extra vitamine B6, B12 en foliumzuur zijn in staat om het homocysteine-niveau verder te verlagen dan met een goede voeding alleen mogelijk is. Ook van andere nutriënten zijn, indien in suppletievorm toegediend, meer of minder spectaculaire effecten op het voorkomen van hart- en vaatziekten beschreven.

De belangrijkste nutrienten zijn de vitaminen C, E, B6, B12, K en foliumzuur, de mineralen selenium, magnesium en chroom, de omega-3 vetzuren, ginkgo biloba, acetylcysteine, liponzuur, co-enzym Q10,l-carnitine, l-lysine, l-arginine en flavonoiden. Al deze nutriënten zijn in staat om diverse van de eerder genoemde risicofactoren voor ischemische hart- en vaatziekten op positieve wijze te beïnvloeden. Het beschermende effect van een combinatie van genoemde nutriënten ligt waarschijnlijk hoger dan voor elk van de nutriënten afzonderlijk.
Een goed en verantwoord advies over de juiste suppletie kunt u alleen verwachten van orthomoleculair opgeleide artsen en therapeuten. Zie het Overzicht Therapeuten en Artsen.

Neem voldoende lichaamsbeweging

Doe 3 tot 5 maal per week 30 minuten een lichamelijke activiteit waarbij de hartslag op 70% van het maximum dient uit te komen. De maximale hartfrequentie is te berekenen door uw leeftijd af te trekken van het getal 220. Bent u bijvoorbeeld 50 jaar dan is uw maximale hartfrequentie 170 slagen per minuut. Uw hartslag dient dan rond de 120 slagen per minuut te zijn tijdens de lichamelijke activiteit. Te fanatiek bewegen, zeker als u dit niet gewend bent, is af te raden. Begin altijd geleidelijk of laat u eerst medisch keuren.
Indien van toepassing: stop met roken. Roken is een van de belangrijkste risicofactoren van ischemische hart- en vaatziekten. Bovendien is het de oorzaak van nog diverse andere ernstige ziekten.

Neem voldoende ontspanning

Ontspanning zoeken heeft voor iedereen een andere invulling. Doe uiteraard dingen waar u zich lekker bij voelt. Speciale ontspanningstechnieken zoals autogene training, zelfhypnose, biofeedback, yoga, ademhalingsoefeningen en dergelijke kunnen een goede aanvulling zijn.
Laat regelmatig een medisch onderzoek verrichten. Met een relatief eenvoudig medisch onderzoek kunnen de diverse risicofactoren gemakkelijk worden opgespoord en indien aanwezig op de juiste manier behandeld worden. Bij een goed medisch preventief onderzoek wordt niet alleen gekeken naar uw bloeddruk, bloedsuiker en cholesterol, maar ook naar zaken als schildklierwerking, homocysteine, lipoproteine(a), ferritine, CRP en vitamine E gehalte in uw bloed. Vanwege de belangrijke rol van voeding in de gezondheid van hart en bloedvaten wordt vaak uitgebreid gekeken naar de bloedspiegels van diverse vitamines, mineralen en essentiële vetzuren. Daaraan gekoppeld worden adviezen gegeven over aanpassing van de levensstijl en indien nodig kan een behandeling worden geadviseerd.

Twitter