2000: Bewegen is Leven

1. Inleiding

Steeds meer studies, met een goed onderlegde methodologie, laten de relaties (op biochemisch en fysisch niveau) zien tussen de psyche, het zenuwstelsel, het endocrinologisch systeem en het immuunsysteem (Vuitton, 1999).
Vooral de ontdekking van het feit dat verschillende neuro-mediatoren en cytokinen en hun receptoren door het centrale zenuwstelsel en het immuunsysteem gedeeld worden heeft bijgedragen tot een groter begrip van allerlei factoren, zoals acute of chronische lichamelijke/psychische stress, die een ziekmakend effect lijken te hebben.
Dit artikel zal verschillende relaties tussen de genoemde systemen beschrijven, steeds met betrekking tot disstress en de invloed hiervan op het bewegingsapparaat, waarbij disstress gedefinieerd wordt als een dysbalans tussen belasting (B) en belastbaarheid (BH), waarbij B > BH. Belasting kan opgedeeld worden in fysische belasting c.q. stress (b.v. sport, roken) en psychische belasting c.q. stress (b.v. het overlijden van een geliefd persoon), waarbij een genetische predispositie opgeteld moet worden. Belastbaarheid wordt o.a. bepaald door de manier van voeding, het omgaan met stress (coping strategies), “gezonde beweging”, de slaap en bepaalde constitutionele factoren.
Specifieke risicofactoren (en daarmee belastingsfactoren), verantwoordelijk voor het ontstaan van aandoeningen van het bewegingsapparaat, zoals reumatoïde artritis (RA), fibromyalgie (F) en chronic fatigue syndrom (CFS), maar ook voor ziektes zoals astma (Heim, 2000), zijn langdurige lichamelijke belasting, zwaar roken, scheidingstrauma’s, onmachtsgevoelens, deficiënte voeding, temperatuurveranderingen en milieuvervuiling (Graham, 1988). Deze factoren blijken in eerste instantie vooral invloed te hebben op het immuunsysteem van de verschillende slijmvliezen in het menselijk lichaam (Brandtzaeg, 1992 – 1997), waarbij sprake is van een verlies aan immuuncapaciteit op zowel cel (o.a. B lymfocyten) als humoraal (vooral IgA) niveau. Eén van de belangrijkste functies van het immuunsysteem in de menselijke slijmvliezen, the common mucosal immune system (CMIS), is een barrière vormen ter voorkoming van het binnendringen van allerlei antigenen, zoals bacteriën, viri, schimmels en toxische stoffen. De rol van het CMIS en de invloed hiervan op het bewegingsapparaat wordt navolgend beschreven.

Het menselijk maag-darm-kanaal